Owies to cenny surowiec paszowy i spożywczy. Ze względu na niewielkie wymagania tego zboża wielu rolników decyduje się na jego uprawę. Aby jednak była ona opłacalna, niezbędne jest uwzględnienie czynników wpływających na ceny owsa. Od czego zależą zyski ze sprzedaży tego zboża?
Warunki pogodowe i wielkość zbiorów
Jednym z najważniejszych czynników kształtujących ceny zbóż są warunki pogodowe w danym sezonie uprawnym. Gdy pogoda jest sprzyjająca, zbiory zbóż są obfite, a ich podaż na rynku wzrasta. Cena owsa w takich warunkach spada. Z kolei susze czy nawałnice mogą spowodować obniżenie plonów, a w konsekwencji zmniejszenie podaży zbóż i wzrost ich cen. Coraz częstsze anomalie pogodowe powodują duże wahania na rynku, które przekładają się na niestabilność cen owsa i innych zbóż.
Sytuacja polityczna i gospodarcza w kraju i na świecie
Na opłacalność produkcji rolnej w dużej mierze wpływają również uwarunkowania polityczne i gospodarcze zarówno w skali krajowej, jak i międzynarodowej. Ulgi i dotacje dla rolników zwiększają opłacalność produkcji, co może spowodować spadek cen owsa i innych zbóż. Z kolei konflikty zbrojne czy zmiany przywódców politycznych mogą przyczynić się do zmniejszenia eksportu zbóż i wzrostu ich cen na światowym rynku. Nagłe zmiany sytuacji politycznej i gospodarczej niejednokrotnie powodują wahania cen zbóż.
Koszty produkcji
Ceny owsa uzależnione są także od kosztów jego produkcji. Wzrost kosztów zakupu nawozów, środków ochrony roślin i paliwa powoduje zmniejszenie opłacalności produkcji. W takich warunkach dla zachowania rentowności produkcji rolnicy muszą podnieść ceny sprzedaży swoich zbiorów.
Konkurencja ze strony innych producentów
Średnie ceny zbóż są ściśle powiązane z ich dostępnością na rynku. Gdy więc w danym regionie jest wielu producentów owsa, ze względu na dużą konkurencję, jego ceny mogą być niższe.
Termin sprzedaży
Zmiany cen zbóż często mają charakter sezonowy. Tuż po zbiorach można spodziewać się ich dużej podaży na rynku, a w konsekwencji niższych cen. Stopniowo ilość zbóż na rynku maleje, a ich ceny rosną. Gdy zaś rolnicy zaczynają pozbywać się magazynowanych nadwyżek przed rozpoczęciem kolejnego sezonu, podaż zbóż może ponownie wzrosnąć, a ich ceny zacząć spadać.
Ceny innych zbóż
Zmieniające się trendy rynkowe wpływają na decyzje rolników dotyczące przyszłych upraw. Jeśli więc obserwowany jest długotrwały wzrost cen niektórych zbóż, rolnicy mogą zdecydować się na ich uprawę (np. zamiast owsa). W takich warunkach ogólne zbiory owsa mogą być mniejsze, a jego ceny wyższe.
Bibliografia:
- Golębiewski J., Stefańczyk J., Czynniki i kierunki zmian na rynku zbóż w Polsce w warunkach wojny w Ukrainie, Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu 2023, t. 25, nr 4.
